پنجشنبه 27 آذر 1393 صفحه اصلی | | |
پژوهشنامه
جامعه‌شناسی خرافات در ایران (شماره 41)

تاریخ : آبان 1388

تهیه شده در : معاونت پژوهشهای فرهنگی و اجتماعی / گروه پژوهش‌های اجتماعی

دریافت فایل ضمیمه :

 

چکیده

بروز پاره‌ای گرایش‌ها و رفتارهای انحرافی و خرافی به‌ویژه در حوزه رفتارها و اعتقادات اجتماعی و دینی در دهه اخیر موجب اعلام نظر و ورود رهبر معظم انقلاب اسلامی، مراجع عالی‌قدر و نخبگان و دلسوزان حوزوی و دانشگاهی شده و هشدارها و تحذیرهای مختلف را مطرح کرده است. با این وجود و به سبب ریشه‌های قوی و پایدار این‌گونه اعتقادات و رفتارها، متأسفانه همچنان جامعه امروز ایران از این مسأْله رنج می‌برد و نگرانی‌ها و دغدغه‌ها رو به فزونی دارد. مشکل اصلی در این باره آسیب‌هایی است که از قِبلِ اندیشه‌های انحرافی و خرافی بر پیکر دین و باورهای اعتقادی سالم و متعادل وارد می‌شود. افزون بر این رویه خرافه‌گرایی مغایر با ویژگی‌های مورد نیاز برای توسعه کشور و ترقی و تحولات مثبت اقتصادی و اجتماعی می‌باشد. بنابراین دلایل مسأله خرافات علی‌رغم ظاهر فرهنگی در زمرة موضوعات استراتژیک به شمار می‌آید؛ چراکه با پایه‌های مشروعیت نظام دینی مرتبط بوده و در تضعیف آن مؤثر خواهد بود. همان‌طور که مانع تحقق اهداف درازمدت نظام می‌شود و انگیزه‌ها و محرک‌های سالم و کنشگران اجتماعی را تخریب می‌نماید، جامعه، کشور و نظام را معطل و متوقف می‌سازد.
بر این مبنا، گروه پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی، از چندی پیش به جمع‌آوری پژوهش‌ها و مطالعاتی روی آورد که به توصیف و تبیین این پدیده در ایران امروز دست یازیده‌اند و خوشبختانه موفق شد تا تعدادی از پژوهش‌های تجربی - که در سطح شهرهای مختلف کشور به سنجش گرایش به خرافه اقدام نموده‌اند - را در پژوهشنامه پیش رو ارائه کند. عمدة پژوهش‌های ارائه شده نتیجة بررسی‌های تجربی بوده که با هدف توصیف وضعیت گرایش به خرافه در کشور انجام شده‌اند. بنابراین اطلاعات مفیدی درباره میزان خرافه‌گرایی در جامعه ایران ارائه می‌کنند. هم‌چنین تعدادی از مقالات غیر تجربی و غیر پیمایشی که به بررسی مفهومی و تاریخی خرافه‌گرایی پرداخته‌اند نیز در این پژوهشنامه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
فهرست مقالات این پژوهشنامه عبارتنداز:

پیشگفتار
بررسی میزان گرایش به خرافات در بین شهروندان تهرانی/ علی فروغی و رضا عسگری مقدم
میزان نوگرایی و گرایش به خرافات در شهر یزد/ سیدعلیرضا افشانی و اصغر احمدی
خرافات و برخی علل و زمینه‌های آن/ مجتبی شاهنوشی
توصیفی از میزان گرایش به خرافات در شهر اهواز/عباس عسگری ندوشن و دیگران
تقدیرگرایی عامیانه؛ ریشه‌ها و پیامدها/ جواد شجاعی
خرافات و کارکردهای آن/ مسعود درودی
خرافه و خرافه‌گرایی/ صفورا نصراللهی



دریافت فایل ضمیمه
ارسال به دوستان
نسخه چاپی
استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
تمامی حقوق این سایت متعلق است به مرکز تحقیقات استراتژیک 1385©