خبر » سیاسی


26 شهريور 1387

فهرست عناوین اولویت ها و موضوعات پژوهشی دفترمطالعات سیاسی و بین المللی




زمینه ها و چگونگی اجرای طرح های پژوهشی

دفترمطالعات سیاسی و بین المللی در اجرای یکی از اهداف سه گانه ‌اصلی خود، ‌مطالعه و پژوهش در حوزه ‌سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را در صدر دستور کار خود قرار داده است. روابط و سیاست خارجی ایران در حوزه همسایگان،‌ مناطق همجوار و پیرامونی و مناسبات کشورمان در حوزه های دوجانبه ، چندجانبه و بین المللی در شمار زمینه‌های پژوهشی مورد نظر دفتر مطالعات محسوب می شوند.
در این رهگذر، اولویت های پژوهشی دفتر مطالعات سالانه تعیین و بر پایه آنها موضوعات و عناوین پژوهشی تعریف و به اجرا در می آید. طرح های پژوهشی انجام شده به منظور ترویج ادبیات مرتبط با سیاست خارجی ایران عمدتا در قالب کتاب نیز انتشار می یابند.
افزون بر انجام طرح های پژوهشی نظری و کاربردی، دفتر مطالعات در راستای تشویق و گسترش پژوهش های دانشگاهی مرتبط با سیاست خارجی ایران و افزایش دامنه همکاری با دانشگاهها و مراکز آموزش عالی، ‌طرح هایی تدوین و اجرا می نماید. دو زمینه پژوهشی کلی مرتبط با سیاست خارجی ایران در دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی عبارتند از:

الف) طرح های پژوهشی مرتبط با روابط و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
این طرح ها که به صورت تخصصی و کاربردی و بر محور اولویت های تعیین شده سالانه دفتر توسط پژوهشگران (عمدتا اعضای هیات علمی دارای درجه دکترای تخصصی دانشگاهها) پس از ارائه، و بررسی و تصویب در شورای پژوهشی به اجرا در می آیند.

ب) طرح حمایت مالی از پایان نامه های دانشگاهی
در این طرح، پایان نامه های دوره های کارشناسی ارشد و دکترای روابط بین الملل و علوم سیاسی مرتبط با سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران که بر مبنای اولویت های پژوهشی مورد نظر دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی تنظیم شده و به تصویب دانشگاه رسیده باشد، ‌پس از معرفی توسط دانشگاه به دفتر مطالعات،‌ مورد بررسی قرار می گیرند. طرح های مزبور پس از بررسی و تصویب در شورای پژوهشی ، تا سقف معینی مورد حمایت مالی قرار می گیرند. در ازای حمایت مالی از پایان نامه های یاد شده، دانشجویان موظف هستند پس از تکمیل پایان نامه، یک مقاله و یک سخنرانی ( دوره کارشناسی ارشد) و دو مقاله و دو سخنرانی (دوره دکتری) جهت بهره برداری در نشریات دفتر مطالعات ارائه نمایند.


الف- حوزه مطالعات آسیا
1. روابط ایران و هند: چالش‌ها و فرصت‌ها
2. روابط چین و آمریکا: رقابت و همکاری
3- روابط پاکستان و آمریکا: مشکلات و تنش‌ها
4. افغانستان و پاکستان: چالش‌ها و فرصت‌ها
5. روابط ترکیه و پاکستان: چالش‌ها و فرصت‌ها
6. روابط ترکیه و آمریکا: تأثیر بر امنیت ملی ایران
7. روابط ژاپن و ایران:‌ نقش آمریکا
8. افغانستان و آمریکا: آثار حضور نظامی آمریکا در افغانستان


ب- حوزه مطالعات راهبردی و اقتصاد انرژی
1- سیاست خارجی در اسلام
2-دستیابی به انرژی اتمی، ضرورت جهان امروز
3-آسیب‌شناسی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران
4- بررسی عقاید سلفیه جهادی
5- نهضت ترجمه(ترجمه متون منتخب فارسی به زبان های زنده جهان)
6- نواندیشی در روابط بین الملل
7- منابع قدرت در جمهوری اسلامی ایران
8- راهکارهای مقابله با سیاست های تحریم علیه جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اروپا در ابعاد مختلف سیاسی ، اقتصادی و تجاری
9- بررسی امکان موفقیت‌آمیز تشکیل یک اتحادیه پولی بین ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس به کمک مدل جاذبه تجارت دو جانبه
10- بررسی پدیده فرار سرمایه‌ها از کشور
11- سیاستگذاری و دیپلماسی انرژی جمهوری اسلامی ایران
12- نفت و سیاست خارجی
13- بررسی شرایط و عوامل جذب سرمایه خارجی در ایران
14- طرح تدوین حقوق انرژی جمهوری اسلامی ایران
15- دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با الهام از آموزه‌های قرآن مجید
16- سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری درباره اصل 44 قانون اساسی و اقتصاد خارجی جمهوری اسلامی ایران
17-تحولات بنیانی در نظام مالی و تجاری جهان و روندهای تعیین کننده آینده آن در تدوین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران
18-موقعیت فعلی چند جانبه گرایی و تعامل با آن در تحقق منافع ملی ایران
19ـ حقوق تطبیقی گذرنامه جمهوری اسلامی ایران با هر یک از گروه‌های کشورهای اروپایی، آسیایی و مستقل مشترک‌المنافع
20ـ بررسی قوانین معاهده شنگن و یافتن راه‌حل‌هایی جهت تسهیل در صدور روادید اتباع ایران و اعمال اصل عمل متقابل در قبال کشورهای عضو شنگن
21- بررسی اقدامات سازمان ملل متحد در مورد اصلاح این سازمان
22ـ تأثیر اقدامات امنیت جمعی خارج از چارچوب ملل متحد بر امنیت جهانی
23ـ تأثیر اقدامات ناشی از یک جانبه‌گرایی بر اعتبار حقوق بین‌الملل
24- تأثیر متقابل امنیت پایدار و توسعه پایدار جهانی بر یکدیگر
25ـ توازن قواعد و منافع در رفتار بین‌المللی
26ـ تشدید آثار همبستگی و همگرایی اروپا بر روابط آن با جمهوری اسلامی ایران
27ـ مطالعه تطبیقی قوانین ایران با سایر کشورها در خصوص تابعیت مضاعف
28ـ وضعیت حقوقی پناهندگان ایرانی در خارج از کشور و ارائه راهکار مناسب و قانونی برای رفع بلاتکلیفی کسانی که با درخواست پناهندگی شان مخالفت شده است.
29ـ لزوم بازنگری قوانین و دستورالعمل‌های مربوط به مدعیان تابعیت جمهوری اسلامی ایران
30ـ بررسی تحلیلی ماده 989 قانون مدنی (تابعیت مضاعف) و سیر تحول آن از زمان تصویب تاکنون
31- شناسایی تابعیت خارجی ایرانیان و تبعات قانونی آن (مشمولین ماده 989 قانون مدنی)
32- پناهندگان و آوارگان خارجی غیرمجاز ساکن جمهوری اسلامی ایران و تبعات منفی حضور آنان در کشور
33- پدیده قاچاق انسان و مهاجرت‌های غیرمتعارف در عصر حاضر
34- بررسی حقوقی کنوانسیون ژنو در خصوص پناهندگان و تعهدات جمهوری اسلامی ایران در قبال این سند بین‌المللی
35ـ تأثیر تحولات پس از واقعه 11 سپتامبر بر نحوه اعطای تابعیت و پناهندگی کشورهای غربی به مسلمانان
36- روند تعاون و همکاری‌های قضایی بین‌المللی در سیستم‌های حقوقی متداول در جهان و راهکارهای موثر در اجرای احکام در خارج از مرزها
37- ثبت وقایع اربعه در نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج و نحوه حل و فصل مسائل مربوط به تعارض قوانین در این زمینه
38ـ روند تسجیل اسناد و مدارک در داخل و خارج از کشور و نحوه اتخاذ تصمیم در مورد الحاق یا عدم الحاق به کنوانسیون‌های بین‌المللی مختلف از قبیل کنوانسیون 1961 لاهه درباره لغو تأیید مجدد اسناد و همچنین تأیید الکترونیکی اسناد
39ـ پژوهش در سیستم‌های مدیریتی دیپلماتیک در نمایندگی‌های خارج از کشور و طراحی نظام اثربخش
40- آسیب‌شناسی نظام جذب سرمایه و نیروهای تخصصی ایرانیان مقیم خارج از کشور
41ـ طراحی نظام ایجاد، ادامه کار و پیگیری تصمیم‌ها و عملکرد کمیسیون‌های مشترک با دیگر کشورها
42- طرح و استخراج شاخص‌های مربوط به تعیین سطح رابطه با سایر کشورها و فرایند اجرایی آن
43- آسیب‌شناسی و بررسی ضرورت‌ها و فواید اعطای کمک‌های اقتصادی و فرهنگی ایران به سایر کشورها و بالعکس
44ـ طرح آسیب‌شناسی مرکز هماهنگی و نظارت بر امور بین‌الملل دستگاه‌های اجرایی
45ـ طرح بررسی میزان پیشرفت الزام‌های برنامه چهارم توسعه در زمینه بهره‌وری و تحول اداری

پ- حوزه مطالعات آمریکا
1- چشم انداز روابط ایران با کشورهای نیکاراگوئه، اکوادور و بولیوی
2- بررسی روابط دو جانبه ایران و ونزوئلا: فرصت‌ها و چالش‌ها
3 – روابط ایران و آرژانتین- نقش لابی صهیونیست در مسأله آمیا
4- بررسی روند همگرایی کشورهای آمریکای لاتین با نگاهی خاص به کشورهای جنوبی
5- بررسی روند پیشرفت‌های اقتصادی- سیاسی برزیل
6- چشم انداز همکاری‌ مرکوسور و اکو: زمینه‌ای برای نقش آفرینی ایران در آمریکای لاتین
7- سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در قبال امریکای لاتین؛ از حیات خلوت قدیم تا منطقه خطر جدید
8- تغییر مرکز ثقل سیاست خارجی آمریکا در استراتژی کلان این کشور از اروپا به خاورمیانه
9- نهادهای داخلی تاثیر گذار بر سیاست خارجی ایالات متحده امریکا
10- استراتژی تهاجمی؛ عصر هژمونی امریکایی
11- اولویت های سیاست خارجی امریکا: از انزواگرایی حداکثری تا بین الملل گرایی تهاجمی
12- نظام بین الملل و منافع ملی آمریکا پس از جنگ دوم جهانی
13- علل عدم شکل گیری ائتلافی از قدرتهای بزرگ در مقابل هژمونی امریکا
14- جایگاه سازمان ملل متحد در استراتژی کلان امریکا
15- گسترش ناتو به شرق: ادامه سیاست سد نفوذ یا مقابله با بنیادگرایی
16- آمریکا و چین؛ در هم تنیدگی منافع
17- نقش لابی صهیونیست در سیاست خارجی امریکا
18- حضور ایالات متحده آمریکا در آسیای مرکزی و قفقاز
19- دیدگاه های حاکم بر رویه تصمیم گیری آمریکا در قبال ایران

ت- حوزه مطالعات اروپا
1- چشم انداز همگرائی و واگرائی در اتحادیه اروپائی
2- الگوی چرخش قدرت در اتحادیه اروپائی
3- اروپا و خاورمیانه: روند حضور، وجوه مثبت و منفی ( از دیدگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران)
4- الگوی کاربردی تعامل جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اروپائی
5- ابزارهای منطقه ای جمهوری اسلامی ایران برای تعامل / تقابل با اتحادیه اروپائی (کشورهای عمده عضو)
6-ناتو و نظم نوین جهانی: نقش و جایگاه
7- برنامه ها و چشم انداز موقعیت ناتو در دو حوزه همسایگی و استراتژیک جمهوری اسلامی ایران
8- چشم انداز عضویت / همگرائی اسرائیل در نهادهای سیاسی و امنیتی غرب ( اتحادیه اروپائی و ناتو)
9- مقایسه تطبیقی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و روسیه در چالش با امریکا بین سال های 2000 الی 200810-
10- نظریه پردازی پیرامون روابط انگلیس و فرانسه
11- چالش ناتو و اتحادیه اروپایی در قبال امنیت اروپا
12- علل همگرایی روابط اروپا و امریکا و راه های واگرایی آن دو از یکدیگر
13- نظریه پردازی پیرامون سیاست خارجی آلمان در روابط با امریکا، انگلیس و فرانسه
14- علل چرخش سیاست خارجی فرانسه در دوران سارکوزی در همگرایی با سیاست خارجی آنگلو - ساکسون
15- سیاست خارجی انگلیس در دوران بلر و تاثیر آن بر سیاست خارجی امریکا بین سال های 1997 الی 2007
16- جایگاه سیاسی و اقتصادی 9 کشور ذینفوذ در سیاست بین الملل: فرانسه، انگلیس، روسیه، امریکا، هند، چین، آلمان ، اسپانیا و ایتالیا
17- بازگشت فرانسه به شاخه نظامی ناتو، استحاله سیاست دوگل و یا تجدید نظر خواهی فرصت طلبانه ،تاثیر این رویکرد بر سیاست اروپایی و خاورمیانه ای فرانسه
18- پیامد تغییر دولت ایتالیا بر جهت گیری سیاست خارجی آن کشور ، تقویت جهت گیری فراآتلانتیکی یا ایجاد تعادل در مناسبات و تعامل با اتحادیه اروپا در عین حفظ مناسبات راهبردی با ایالات متحده آمریکا
19- بررسی نقش انگلیس در کانون های بحرانی منطقه خاورمیانه (عراق، افغانستان ، فلسطین و خلیج فارس )
20- جایگاه انگلیس در نظام متحول بین الملل و سیاست این کشور در قبال ایران
21-گسترش حضور و پیامدهای فعالیت ناتو در حوزه های امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای کنترل آسیب پذیری امنیت ملی


ث – حوزه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز
1- نقش روسیه در نظام آتی جهانی و تاثیر آن بر روابط با جمهوری اسلامی ایران
2- چالشها و فرصتها در روابط ایران و روسیه: راهکارها برای آینده روابط
3- بررسی موانع و راهکارهای گسترش روابط سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و کشورهای قفقاز جنوبی،
4- بررسی موانع پیشبرد سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران
( عوامل داخــــلی، منطقه ای و بین المللی)،
5- مقایسه عملکرد ایران و ترکیه در حوزه اوراسیا،
6- پیامدهای الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا بر موقعیت جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی
7- چشم انداز نفوذ ناتو در آسیای مرکزی و قفقاز و ارزیابی تطبیقی تهدیدات آن علیه جمهوری اسلامی ایران،
8- نقش احزاب و گروههای اسلام گرا در تقویت یا تضعیف مواضع جمهوری اسلامی ایران

ج- حوزه مطالعات آفریقا
1- بررسی تحولات و ظهور پدیده‌های جدید امنیتی، سیاسی و اقتصادی در شمال، مرکز، جنوب و شاخ آفریقا پس از فروپاشی شوروی و تأثیر آن بر منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای حوزه دریای سرخ، مدیترانه و ..
2- بررسی ریشه‌های نفوذ تفکرات سلفی‌گری سیاسی در قاره آفریقا و راه‌های مقابله با آن
3- جایگاه تشیع در آفریقا و راه‌های تقویت آن در ابعاد مختلف با توجه به اولویت‌ها.
4- چالش‌های اسلام، مسیحیت و آنی میسم در آفریقا و سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری ایران در چارچوب منافع ملی.
5- جایگاه آفریقا در نظام بین‌الملل و آینده ایران در این قاره
6- حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای (آمریکا، انگلیس، چین، روسیه، فرانسه و ...) و تأثیر آنها در دستگاه حکومتی کشورهای آفریقایی در رقابت با ایران.
7- سده بیست و یکم، چالش هسته‌ای آفریقا و نقش ایران در آن
د-حوزه مطالعات خلیج فارس و خاورمیانه
1- سیاست خارجی و امنیتی اسرائیل در فضای نوین منطقه‌ای
2- بررسی زمینه‌های تشکیل دو دولت فلسطینی-اسرائیلی
3- آینده سیاسی فلسطین: اسلام‌گرایان یا ملی‌گرایان سکولار؟
4- تلاش اسرائیل برای پذیرش (جذب) در محیط پیرامونی
5- حزب‌الله لبنان در لبنان جدید
6- بررسی امکان صلح بین سوریه و اسرائیل
7- آینده روابط دولت مصر و جنبش اخوان‌المسلمین
8- بحرین در کشاکش و انتظار
9- نقش عراق جدید در ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس
10- نگاه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ایران هسته‌ای
11- طرح جمهوری اسلامی ایران در مورد فلسطین «مراجعه به آراء عمومی» در مقایسه با تمام طر‌ح های بین‌المللی و منطقه ای از دیدگاه حقوق بین‌الملل
12- حقوق جمهوری اسلامی ایران در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان از اروندرود تا تنگه هرمز و دریای عمان
13- تقسیم عراق، وحدت و یکپارچگی و نظام فدرال در عراق و تأثیر آن بر جمهوری اسلامی ایران
14- اتحادیه عرب؛ گذسته، حال، آینده و رابطه با جمهوری اسلامی ایران
15- ژئوپلیتیک مرزها در منطقه خلیج فارس
16- روابط ایرانی- عربی: موانع و راهکارها
17- ژئوپلیتیک خلیج فارس و واگرایی کشورهای ساحلی
18- اهمیت و جایگاه استراتژیک خلیج فارس در اقتصاد جهانی
19- ریشه‌های تاریخی و انگیزه‌های برخی از رهبران عرب برای تغییر نام خلیج فارس و تعیین نام مجعول برای آن
20- بررسی راهکارها و زمینه‌های شکل‌گیری ترتیبات امنیتی مشترک میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، ایران و عراق پس از سقوط صدام
21- مقایسه تطبیقی امنیت خلیج فارس از منظر جمهوری اسلامی ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس
22- روند تشکیل شورای همکاری خلیج فارس و رویکرد سیاسی و اقتصادی این مجموعه در قبال جمهوری اسلامی ایران از پیدایش تاکنون
23- اهمیت استراتژیک جزیره قشم در خلیج فارس
24- تاریخچه حضور آمریکا در خلیج فارس و تأثیرات آن بر کشورهای پیرامون
25- بررسی حضور نیروها و پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای جنوب خلیج فارس از سال 1990 میلادی تاکنون
26- بررسی اهمیت تشکیل سازمان منطقه‌ای حفاظت محیط زیست خلیج فارس
27- حقوق کشتیرانی و حمل و نقل تجاری در خلیج فارس
28- شکل‌گیری گروه‌های تروریستی در عربستان و تأثیر فعالیت آنها بر منطقه
29- وضعیت تعیین حدود فلات قاره بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای جنوبی خلیج فارس
30- بررسی نقش و جایگاه شیعیان در کشورهای پیرامون خلیج فارس
31- آینده عراق و تأثیرات آن بر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس
32- بررسی تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و تأثیرات آن بر اقتصاد منطقه‌ای
33- بررسی پروژه انتقال آب از جمهوری اسلامی ایران به کشورهای کویت و قطر
34- بررسی مسائل و اختلافات موجود مرزی میان عربستان و کشورهای امارات و قطر
35- بررسی روند دمکراسی و اصلاحات سیاسی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس
36- بررسی پروژه‌های انتقال گاز از جمهوری اسلامی ایران به کشورهای کویت و امارات
37- روند همکاری ناتو با شورای همکاری خلیج فارس و نقش آن در معادلات سیاسی و نظامی منطقه
38- بررسی همکاری‌های اقتصادی و تجاری اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس
39- چگونگی شکل‌گیری نیروهای سپر جزیره و نقش آینده آن در همکاری‌های نظامی میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس.





کدخبر : 1331
ارسال به دوستان
نسخه چاپی




استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
تمامی حقوق اين سايت متعلق است به مركز تحقيقات استراتژيک 1385©